Żądanie dodatkowych dokumentów przez zamawiającego

Stan Faktyczny 

Zamawiający w treści siwz wymagał m.in., aby na potwierdzenie spełnienia przez oferowane dostawy wymagań określonych przez zamawiającego (art. 25 ust. 1 pkt. 2 uPzp) wykonawcy w zakresie konkretnego certyfikatu złożyli oświadczenie, że posiadają ten dokument. Jednocześnie w siwz widniało postanowienie, iż w przypadku powzięcia przez Zamawiającego istotnych wątpliwości, co do posiadania przez wykonawcę zadeklarowanego certyfikatu, będzie on uprawniony do wezwania wykonawcy do złożenia zadeklarowanego certyfikatu. 

Nikt z wykonawców nie zaskarżył przedmiotowego postanowienia siwz. Na etapie badania i oceny ofert, po dokonaniu wezwania i złożenia dokumentów na podstawie art. 26 ust. 1 uPzp, na podstawie pisma konkurencji wezwał wykonawcę do złożenia zadeklarowanego certyfikatu, mimo tego, że ten wykonawca złożył wymagane przez siwz oświadczenie. Zamawiający powłał się na fakt, iż w wyniku pisma konkurencyjnego wykonawcy powstały po jego stronie istotne wątpliwości, czy wykonawca posiada przedmiotowy certyfikat. 

Ocena Prawna

Zamawiający w zakresie wyżej wskazanego certyfikatu wymagał zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt. 2 uPzp oświadczeń wykonawców o jego posiadaniu. Taki dokument wykonawca miał obowiązek złożyć na wezwanie Zamawiającego z art. 26 ust. 1 uPzp, co wykonawca uczynił. Tym samym w tym zakresie oświadczenie wymagane przez Zamawiającego, potwierdzające, iż oferowane dostawy odpowiadają wymogom Zamawiającego zostało złożone. W związku z tym, już tą czynnością zgodnie z siwz wykonawca potwierdził, iż oferowana przez niego dostawa odpowiada wymaganiom zamawiającego. 

Odnosząc się do postanowienia siwz umożliwiającego wzywanie przez zamawiającego do złożenia dodatkowego dokumentu wyłącznie na podstawie subiektywnego uznania zamawiającego - należy uznać przedmiotowe postanowienia za niezgodne z przepisami uPzp. Sam fakt niezaskarżenia tego postanowienia przez wykonawców, nie legitymuje zamawiającego do kreowania w siwz jego uprawnień nie wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów. Takie postanowienie jako sprzeczne z podstawowymi zasadami i przepisami wynikającymi z Prawa zamówień publicznych na podstawie art. 14 ust. 1 uPzp w zw. z art. 58 § 1 k.c. jest nieważne i nie może mieć zastosowania. 

Przede wszystkim tego typu postanowienie w SIWZ jest niezgodne z zasadą transparentności udzielania zamówień publicznych, równego traktowania wykonawców oraz zachowania uczciwej konkurencji. Zamawiający nie może według własnego uznania i na wybranym przez siebie etapie postępowania wzywać o dodatkowe dokumenty, tylko jednego, wybranego wykonawcę w stosunku do którego powziął ,,istotne wątpliwości". Taki stan rzeczy uprzywilejowałby pozostałych wykonawców, w stosunku do których Zamawiający przecież nie musi powziąć istotnych wątpliwości, co do posiadania deklarowanych dokumentów.

W wypadku zamówień publicznych zasadą jest, iż zamawiający albo ustanawia w stosunku do wszystkich wykonawców wymóg złożenia danych dokumentów albo nie wymaga złożenia tych dokumentów od żadnego wykonawcy. W tym wypadku uznaniowość Zamawiającego w postaci powzięcia istotnych wątpliwości, a co za tym idzie wzywania do złożenia określonych dokumentów tylko wybranego przez zamawiającego wykonawcę stanowi pole do nadużyć oraz dyskryminowania poszczególnych wykonawców, a co za tym idzie pozostaje w sprzeczności z podstawowymi zasadami Prawa zamówień publicznych.

W konsekwencji w mojej ocenie wprowadzane przez zamawiających klauzule rozszerzające uprawnienia zamawiającego oraz naruszające zasady transparentności oraz obiektywizmu - bez względu na fakt, iż zaskarżenia przez wykonawców - nie mogą mieć zastosowania. Wynika to z faktu, iż źródłem uprawnień i czynności podejmowanych przez zamawiającego w takich istotnych kwestiach, bezpośrednio wpływających na wybór najkorzystniejszej oferty, powinna być ustawa Ppz, a nie wtórna do tego treść siwz.